كشكول شيخ بهائى و ارشاد الزراعه را با مجموعه‌اى از چند رسالهء كشاورزى چاپ و منتشر كرد . اينكه اعتماد السلطنه دربارهء او مىنويسد : « هر را از بر فرق نمىدهد » ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 1074 ) و « . . . بعضى اطلاعات از هندسه دارد اما ناقص . فقط چيزى كه او را جلوه مىدهد ريش انبوه فلفل نمكى است » ( خاطرات ص 685 ) از آن جهت بوده است كه شاه در حضور او از نجم الملك خواسته است كه يك مقالهء نجومى راجع به مريخ را از فرانسه ترجمه كند و اعتماد السلطنه طبيعتا هركه را كه زبان به لغت فرانسه مىگشوده است از باب آنكه مبادا روزى رقيب او شود دشمن مىداشته است ، اگرنه نجم الدوله هرچند از بزرگان علماى نجوم و رياضى نيست لكن تحصيلات او هم بد نبوده و به علوم رياضى و نجوم قديم و جديد آشنائى داشته است . شرح حال و رسالهء احصائيه او توسط ناصر پاكدامن در مجلهء فرهنگ ايران‌زمين چاپ شده است ( جلد بيستم ) . صاحب ترجمه در سال 1326 هجرى قمرى درگذشت و در صفائيهء شهر رى مدفون شد . خانوادهء نجم در طهران از فرزندان اويند . جادهء قم ( ص 111 - ص 80 چاپ اول ) گويا همين راه است كه اعتماد السلطنه دربارهء آن مىنويسد : . . . امين همايون سازندهء راه بود . . . پولى گرفته بود با ناظم خلوت . . . آن پول را برادروار بدون هيچ رعايت با نهايت اختيار ميان خود تقسيم كرده بودند و مطلقا طالقانىها را به‌طور بيگارى به اين كار واداشته بودند . . . به علاوه تعارفى هم از اهل بلوك يا صاحب تيول به اسم تعارف و مصادره مأخوذ داشته بودند . . . راه تنگ و حاصل سفر فوت چهار نفر از ملتزمين بود كه يا از كوه پرت شده بودند يا از سنگ كوه به آنها پرت شده بود و كشته شدند . شصت هفتاد مال از بنهء ديوانى و غيره از كوه پرت شد ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 353 و 354 ) . حاجى محمد مهدى ملك التجار بوشهرى - سنگفرش راههاى بوشهر ( ص 113 - ص 81 چاپ اول ) نبيرهء حاجىبابا تاجر بوشهرى كه در 1277 در شهر كلكته متولد شد و در حوالى 1300 هجرى قمرى همراه جدش به بوشهر آمد و پس از فوت او در 1301 لقب ملك التجارى يافت ( فارسنامهء ناصرى ، ج 2 ص 205 ) . « * »

--> ( * ) در بهمنى بوشهر باغ بسيار بزرگ با عمارتى قصرمانند و ساختمانهاى اندرونى و حمام و اصطبل و منضمات ديگر ساخت كه بقاياى ويرانهء آن اكنون از ديدنيهاى بوشهرست .